Ontstaan van Uden

Van Uden is voor het eerst sprake rond 1200. Uden bestond toen uit een aantal rond de kern verspreid liggende kernen, die geleidelijk een eenheid zijn gaan vormen: de omgeving van de huidige Pius X-kerk, een kerk in de Bitswijk die uit de vóór-Frankische tijd dateerde, een Frankische nederzetting in de buurt van het driehoekige marktveld, de omgeving van het Birgittinissenklooster en het Moleneind. In 1339 verleende Jan van Valkenburg aan Uden een dorpsreglement (dat toen "keur" werd genoemd), het oudste dorpsreglement dat we van Uden kennen. Uden kent als afzonderlijke kernen nog Volkel (landelijk bekend vanwege de vliegbasis) en Odiliapeel.

De naam Uden

De oudste vermelding van Uden die wij kennen is in de persoonsnaam Ricolt van Uthen uit 1190. Geleerde naamkundigen hebben de suggestie gedaan dat dit Uthen afgeleid kan zijn van het germaanse woord uthwo dat ochtengloren of morgenwei zou betekenen.

Gemeentewapen van Uden

16 juli 1817

"Van lazuur beladen met 8 zich overkruisende aan weerskanten geleliede stokken van goud voor middenschild: van lazuur beladen met 11 fascen en geboord, mede van goud"

Het Udense gemeentewapen is eigenlijk een verminkte versie van het wapen van Kleef. Uden kwam in 1396 in handen van de hertog van Kleef. De schepenbank gebruikte tot die tijd een zegel (waarvan de oudste afdruk die we kennen, dateert uit 1331), waarop een eikenboom is afgebeeld, waaraan twee schilden hangen. Op deze schilden staan de wapens van de oudste heren uit het geslacht Van Herpen en dat van hun opvolgers uit het geslacht Van Valkenburg. Deze laatste familie kwam in 1328 in bezit van de heerlijkheid.

Op alle zegels van na 1396 komt het wapen van Kleef voor. Het 17e of 18^e-eeuwse dorpszegel met het Kleefse wapen heeft in 1817 tot voorbeeld gediend voor het huidige gemeentewapen. Dat is echter niet in de oorspronkelijke Kleefse kleuren, zilver op een ondergrond van "keel" (dat is rood in de heraldiek), maar in de rijkskleuren blauw en goud verleend. Dat was de gebruikelijke manier van doen als de burgemeester geen kleuren had aangegeven bij de aanvraag.

Bevolkingsontwikkeling Uden

In 1827 kwam het inwoneraantal Uden voor het eerst boven 5.000. Het duurde vervolgens tot 1945 voordat A. van der Rijdt als 10.000ste inwoner kon worden verwelkomd. De volgende verdubbeling had maar twintig jaar nodig: in 1965 was J. Wouters de 20.000ste inwoner. Nog geen twaalf jaar later waren al weer 10.000 inwoners bij: in 1976 was D. van Leur de 30.000ste inwoner. Daarna voltrok de groei zich in een matiger tempo: Furkun Yesiltas werd op 5 juli 2001 de 40.000ste inwoner van Uden.

Groen Uden

Ondanks de snelle industriële ontwikkeling heeft Uden zijn groene karakter weten te behouden. In de bosgebieden van Bedaf, Slabroek en Odiliapeel is het heerlijk vertoeven in de vrije natuur. Voor fietsers en wandelaars is er volop ruimte en paardenliefhebbers vinden er speciale ruiterpaden. In 2007 werd Uden uitgeroepen tot Groenste Stad van Nederland.

(bron: Brabants Historisch Informatie Centrum)